| Doğu Karadeniz Ladin Ormanlarına 1980’li yıllarda gelerek kitle üremesi yapan Ips typographus, bugün tüm ladin ormanlarımıza yayılarak doğal yayılış alanını tamamlayarak, kitle üremesi yaptığı sahalarda Piceaorientalis’lerin geleceğini tehlike altına sokmuştur. Avrupa’da olduğu gibi, bizde de en tehlikeli kabuk böceği türüdür. Bu böceğe karşı Biyoteknik ve Mekanik mücadele çalışmalarının yanı sıra, Biyolojik Mücadelede çalışmaları da yapılmaktadır.Ips typographus Artvin ladin ormanlarında 1 milyon metre küpten fazla ağacın kurumasına neden olmuştur. Bu böceğe karşı 1998 yılından itibaren yapılan Biyoteknik ve Mekanik mücadele çalışmaları sonunda böceğin zararı P oranında azalmıştır. 2006 yılında Hatıla vadisi dışındaki sahalarda zarar seviyesinin altına inmiştir. 2006 Haziran ayı sonu itibariyle 2005 yılına oranla ölen ağaç miktarında ve feromon tuzaklarına düşen ergin böcek miktarında P oranında azalma olmuştur. 2006 yılında laboratuar şartlarında üretimi devam eden 5000 adet T.formicarius hatıla vadisine verilerek biyolojik mücadeleye başlanacaktır |
| Üretime başlarken; Erginlerin yumurta koyması için hafif nemlendirilmiş ladin talaşı kutuların altına konur. | |
|
|
| Şekil-1 Hafif nemlendirilmiş ladin talaşı | Şekil-2 Ladin talaşı konmuş Üretim kapları |
| Kutuların içine 1x1 ebadında yaş ladin takozu ve 4 adet Ips typographus ergini konulur | |
|
|
Şekil-3 Üretim kaplarına konmuş ladin takozları | |
|
|
| Şekil-4 Ormandan toplanan T.formicarius erginleri | Şekil-5 Erginlerin konulduğu üretim kapları |
Ormanda feromon tuzaklarına düşen T.formicarius erginleri geniş bir kaba konularak, çiftleşen erginler’den veya her üretim kutusuna bir çift T.formicarius ergini konularak kutunun kapağı 5-6 yerden toplu iğne ile delinerek kapatılır. 8-9 gün süre ile her gün erginlerin beslenmesi için kutu içine 4 adet zararlı böcek ergini konulur. Bu süre zarfında erginler ışıklı ortamda saklanır. Yumurta koyan erginler 9-10 gün sonra kutudan çıkarılarak araziye verilir. | |
|
|
Şekil-6 Yırtıcı erginlerinin beslenmesi | |
10’uncu günden sonra üretim kutuları kontrol edilerek yumurtadan çıkan birinci gömlek larvalar ayıklanarak, | |
|
|
Şekil-7 Yumurtadan çıkan larvaların seçilmesi | |
|
|
Şekil-8 Seçilen larvaların cam tüplere konulması | |
Her cam tüpe bir adet olmak üzere konur, cam tüp içine hafif nemlendirilmiş ladin talaşı ve 1 adet zararlı böcek larvası konularak laboratuara konur. | |
 |  |
| Şekil-9 Tüplere konan larvaların beslenmesi | |
Larvalar 56-64 gün süre ile her gün 1 adet zararlı böcek larvası ile beslenir. | |
|
|
| Şekil-10 Larvanın ilerlemiş safhası Tüpte pembe renge dönüşmüş larva | Şekil-11 Laboratuara konmuş tüpler Laboratuardan bir görünüm |
|
|
Şekil-12 Son gömleğe gelen larvaların tüpten çıkarılması | |
Son gömleğe gelen larvalar tüplerden çıkarılarak buzluklar ile araziye götürülerek | |
|
|
Şekil-13 Son gömlek larvalar tüplerden çıkarılarak buzluklarla araziye götürülmesi | |
Şekil-14 Larvaların D.micans yuvalarına verilmesi | Şekil-15 Beslenen yırtıcı ergini |
Ips typographus’un zarar yaptığı sahalardaki D.micans yuvalarına verilirler. | |
T.formicarius larvalarını erginleştirmek istiyorsak üretim kutularına hafif nemli ladin talaşı konularak her kutuya bir adet yırtıcı larvası konulur, larvalar bir müddet sonra pupa safhasına geçerler. | |
|
|
Şekil-16 Pupa safhasına yatmış larvalar | Şekil-17 Pupa safhası |
|
|
Şekil-18 Pupa beşiğinde erginleşen T.formicarius ergini | |
| Pupa safhasından sonra erginleşirler. Erginleşen yırtıcı erginleri böcekli sahalara götürülerek ağaçların altlarına bırakılır. | |
|
|
Şekil-20 Çiftleşen erginler | Şekil-21 Beslenen erginler |
